fa ارتباط مدل هموستاز ارزیابی مقاومت به انسولین با فراسنج‌ها و پارامترهای لیپیدی در مبتلایان به دیابت نوع 2 طب داخلي Internal Medicine تحقيقي Original Articles زمینه و هدف:مقاومت به انسولین یکی از عوامل اثرگذار بر اختلالات لیپیدی در دیابت نوع 2 است که بروز عوارض قلبی عروقی را در این بیماران افزایش می‌دهد. این مطالعه به منظور ارزیابی مقاومت به انسولین در ارتباط با فراسنج‌های لیپیدی آتروژنیک در مبتلایان به دیابت نوع 2 انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی روی 72 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 در پژوهشکده غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی طی سال 1389 انجام شد. شاخص‌های تن‌سنجی، سطوح گلوکز ناشتای سرم، انسولین سرم و فراسنج‌های لیپیدی اندازه‌گیری و نمایه مقاومت به انسولین و پارامترهای لیپیدی آتروژنیک محاسبه شدند. میانگین فراسنج‌ها و پارامترهای لیپیدی در میان سهک‌هایHOMA-IR(Homeostasis Model Assessment Insulin Resistance)مقایسه گردید. همچنین ارتباط بین HOMA-IR با فراسنج‌های لیپیدی در هر سهک تعیین شد. یافته‌ها : میانگین نمایه مقاومت به انسولین در سهک اول، دوم و سوم به ترتیب0.3&plusmn;0.9 ، 0.4&plusmn;2.1 ، 1.6&plusmn;4.4تعیین شد. در سهک سوم، غلظت سرمی تری‌گلیسرید و پارامترهای لیپیدی آتروژنیک بالاتر و غلظت HDL-C به‌طور غیرمعنی‌دار پایین‌تر بود. نمایه مقاومت به انسولین در هر دو سهک دوم و سوم با غلظت تری‌گلیسرید سرم ارتباط آماری معنی‌دار بود (P<0.05). نمایه مقاومت به انسولین در مقادیر بالاتر از2.8با سطوح سرمی HDL-C ارتباط معکوس و با پارامترهای لیپیدی آتروژنیک ارتباط مستقیم داشت. نتیجه‌گیری : بین سطوح بالای مقاومت به انسولین با اختلالات لیپیدی و پارامترهای لیپیدی در مبتلایان به دیابت نوع 2 ارتباط وجود دارد. Background and Objective: Insulin resistance (IR) is one of the factors affecting dyslipidemia in type 2 diabetes which increases the risk of cardiovascular diseases. This study was done to determine the association of homeostasis model assessment of insulin resistance with lipid profiles in type 2 diabetes. Methods: This descriptive study was conducted on 72 patients with type 2 diabetes in Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran during 2011. Anthropometric indces, fasting serum glucose, serum insulin and lipid profiles were measured and IR index and atherogenic lipid parameters were calculated. The mean of lipid profiles and parameters were compared across the IR tertiles. The association of homeostasis model assessment and insulin resistance in each tertile with lipid profiles was determined. Results: The mean&plusmn;SD of IR index was 0.9&plusmn;0.3, 2.1&plusmn;0.4 and 4.4&plusmn;1.6 in the 1th, 2th and 3th tertiles, respectively. In the 3th tertile, serum triglyceride and atherogenic lipid parameters were significantly high and serum HDL-C level was non-significantly low than normal reference range. IR index in the 2th and 3th tertiles was significantly related to serum Triglyceride (P<0.05). IR index in level of >2.8, was inversely associated with HDL-C and directly associated with atherogenic lipid parameter. Conclusion: There is association between Insulin resistance with lipid metabolic abnormality in type 2 diabetic patients. دیابت نوع 2 , مقاومت به انسولین , فراسنج‌های لیپیدی , پارامترهای لیپیدی آتروژنیک , بیماری‌های قلبی عروقی Type 2 diabetes, Insulin resistance, Lipid profiles, Atherogenic lipid 89 93 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-727&slc_lang=fa&sid=1 Mirmiran P پروین میرمیران 5900319475328460050418 5900319475328460050418 No Associate Professor, Department of Clinical Nutrition and Dietetics, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکتری علوم تغذیه، دانشیار، مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون ریز، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Bahadoran Z زهرا بهادران 5900319475328460050419 5900319475328460050419 No Nutrition and Endocrine Research Center, Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد علوم تغذیه، محقق، مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون‌ریز ، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Azizi F فریدون عزیزی azizi@endocrine.ac.ir 5900319475328460050420 5900319475328460050420 Yes Professor, Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز و متابولیسم، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی Ejtahed HS هانیه السادات اجتهد 5900319475328460050421 5900319475328460050421 No Nutrition and Endocrine Research Center, Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد علوم تغذیه، محقق، مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون‌ریز ، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی